Historia słowa „dron”

Słowo, które specjalistom z branży modelarstwa RC nie chce przejść przez gardło, natomiast powszechnie i chętnie używane jest przez media i obecne w języku potocznym. Aktualnie „dronem” może być wszystko, co lata i jest zdalnie sterowane, ale czy zawsze tak było?

Etymologia słowa „dron”

Sięgnijmy do źródeł. W słowniku etymologicznym znajdziemy, że staroangielskie słowo „dran” znaczyło tyle, co „truteń”. Idąc tym tropem, od XVI wieku jego rozumienie się rozszerzyło i to określenie stosowano w znaczeniu „leń, próżniak”.

Natomiast jako „samolot bezzałogowy” słowo dron pojawiło się w 1946 roku: „Drony, jak określa się samoloty sterowane radiowo, mają wiele możliwości, cywilnych i wojskowych. Pewnego dnia z olbrzymich statków będą startować floty samolotów o dalekim zasięgu przewożące ładunki przez oceany na inne kontynenty. Drony dalekiego zasięgu, uzbrojone w bomby atomowe, wraz z towarzyszącymi im statkami mogą precyzyjnie trafiać do określonych celów.” [„Popular Science”, listopad 1946 r.]

Znaczenie wojskowe

Wizja przerażająca, ale kto wie, czy nie prorocza. W podobnym czasie pisma „Aviation News” i „Flight” zaczęły regularnie posługiwać się określeniem „dron”. Najprawdopodobniej po raz pierwszy użył go kapitan Delmer Fahrney z U.S. Navy w 1936 roku, kiedy został oddelegowany do prac nad samolotami bezzałogowymi. Modelem, na którym się wzorowano, był projekt samolotu „Queen Bee” należący do Royal Navy, produkcji brytyjskiej wytwórni lotniczej de Havilland.

Queen bee

Imprerial War Museum, aviationweek.com

Pierwszą, oficjalnie zatwierdzoną alternatywą dla słowa „dron” było określenie „remotely piloted vehicle” (RPV). Pojawiło się w 1970 roku podczas konferencji zorganizowanej przez Rand Corp. i U.S. Air Force. Według jednej z wersji termin został wybrany, aby „osłodzić gorycz samej idei”, a piloci nie musieli brać udziału w decydujących akcjach. Ta sama idea przyświecała terminowi „remotely piloted aircraft”, który jest dziś używany przez Air Force. Skrót „RPV” pojawił się w świadomości publicznej dzięki publikacjom na łamach „Aviation Week & Space Technology” i „Flight International” w 1971 roku.

Nie jest jednak konieczne ani zwykle pożądane, aby bezzałogowy system powietrzny – „unmanned aerial system” (UAS) – był dosłownie „zdalnie sterowany” i często jest to niemożliwe. Modelarze pilotują swoje samoloty przez aparaturę radiową, wysyłając bezpośrednio polecenia do serwomechanizmów powierzchni sterowych i większość wczesnych UAS było budowanych w ten sam sposób. Oba rozbijają się z podobną częstotliwością. Dzięki rosnącemu potencjałowi i spadającym kosztom inercyjnych czujników położenia oraz zautomatyzowanych systemów do sterowania lotem, nawigacją i modelem, UAS są coraz bardziej autonomiczne w przypadku przerwania łączności radiowej.

Słowo „dron” współcześnie

Kolejny termin, „unmanned air vehicle” (UAV), pojawił się w piśmie „Aviation Week & Space Technology” w 1986 roku i do początku lat dwutysięcznych był równie popularny jak „UAS” – z różnicą, że ten ostatni oznacza nie tylko sam statek, ale również cały system sterowania.

Pamiętajmy, że oprócz medialnego wyrażenia „dron” istnieją inne, które często pojawiają się w bardziej fachowych źródłach: bezzałogowy statek powietrzny, UAV, wielowirnikowiec (tricopter, quadcopter, hexacopter itp.), zdalnie sterowany model latający.

Źródło:
aviationweek.com